چهار هزار هفته

معرفی کتاب چهار هزار هفته

کتاب چهار هزار هفته (Four Thousand Weeks) نوشته الیور برکمن به بررسی مفهوم زمان و مدیریت آن در زندگی مدرن می‌پردازد. برمکن با تأکید بر این نکته که وسواس ما به بهینه‌سازی زمان منجر به استرس و ناخوشی شده است، رویکردی تازه برای زندگی رضایت‌بخش پیشنهاد می‌دهد. این کتاب، با الهام از آثار فیلسوفان، روانشناسان، و رهبران معنوی، استدلال می‌کند که پذیرش محدودیت‌های زندگی، به جای تلاش بی‌پایان برای کنترل زمان، کلید دستیابی به شادی و معناست. 

الیور برکمن نویسندۀ گاردین است و جوایز متعددی مثل جایزۀ خبرنگار جوان انجمن مطبوعات خارجی و نامزدی برای جایزه اورول را دریافت کرده است. او یک ستون روانشناسی هفتگی محبوب به نام “این ستون زندگی شما را تغییر خواهد داد” می‌نویسد. نویسنده با تجربه خود در حوزه روانشناسی و روزنامه‌نگاری، ایده‌های کاربردی و فلسفی را برای تغییر نگرش نسبت به زمان ارائه می‌دهد. 

برکمن معتقد است میانگین طول عمر انسان بسیار کوتاه است. زندگی تا ۸۰ سالگی به شما حدود چهار هزار هفته می‌دهد و این یعنی زمان یکی از مهم‌ترین دارایی انسان است. انسان‌های امروزی حس می‌کنند باید بیشتر تولید کنند و بهره‌وری بیشتری داشته باشند. اما معمولا تلاش ما برای بهره‌وری بیشتر و استفاده بهتر از زمان، اغلب به نتایجی معکوس منجر می‌شود، از جمله استرس و احساس پوچی.

حقیقت این است که وسواس ما به تولیدات بیشتر، تاثیر منفی دارد. به جای رسیدن به حالت کامل کارآمدی، هک‌های زندگی و تکنیک‌های مدیریت زمان ما را استرس‌زا و خالی از معنا می‌کند. در کتاب چهار هزار هفته شما با ایده‌هایی درباره زمان و مدیریت زمان آشنا خواهید شد که شما را به رها کردن رویکردهای سنتی و پذیرش رضایت در محدودیت‌ها و لذت بردن از لحظات زندگی ترغیب می‌کند.

خلاصه کتاب چهار هزار هفته؛ محدودیت‌های زندگی را بپذیرید

در بخش اول کتاب چهار هزار هفته برکمن توضیح می‌دهد که بیشتر تاریخ بشر، مردم برای کاهش نیاز به سخت کار کردن به دنبال ثروت بیشتر بودند. اما در سال‌های اخیر، فرهنگ مشغله‌گرایی به‌عنوان سبکی تحسین‌شده از زندگی مطرح شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که هر چه ثروتمندتر باشید، بیشتر نگران خواهید بود که وقت کافی برای انجام همه کارها ندارید و نظام سرمایه‌داری مقصر اصلی است. سرمایه‌داری ما را به بهره‌برداری از زمان، توانایی‌ها و منابع خود وادار می‌کند تا بیشترین سود را ببریم.

 این روند، اغلب به قیمت از دست رفتن معنای زندگی تمام می‌شود و در عین حال، بسیاری از افراد را وادار می‌کند چندین شغل بدون امنیت مالی داشته باشند. اما زمان آن رسیده است که این تمایل را بازنگری کنیم. نویسندۀ این کتاب، الیور برکمن، برنامه‌های پیچیده‌ای ترتیب می‌داد و زندگی‌اش را به اولویت‌های مختلف تقسیم می‌کرد، اما هیچ‌گاه احساس تسلط کامل بر زمانش را تجربه نکرد. او با وجود تلاش‌هایش برای مولد بودن، بیشتر از همیشه احساس نگرانی و استرس می‌کرد. تجربیات او باعث شد او به بینشی عمیق برسد.

تلاش برای تسلط بر زمان بی‌فایده است و بیشتر منجر به افزایش استرس و احساس بی‌معنایی می‌شود. او دریافت که حتی اگر ایمیل‌های خود را به‌طور مداوم مدیریت کند، تنها نتیجه، دریافت ایمیل‌های بیشتر خواهد بود. در همین حال، کارهایی که واقعاً برایش اهمیت داشتند، مانند نوشتن مقالات پژوهشی، بی‌انجام باقی می‌ماندند. این پارادوکس محدودیت، به برکمن یادآوری کرد که هیچ‌گاه نمی‌توان همه کارها را به انجام رساند.

اما پذیرش این واقعیت می‌تواند مسیر زندگی را تغییر دهد. برکمن با رها کردن وسواس کنترل زمان و تسلیم شدن به ناشناخته‌ها توانست بر آنچه واقعاً مهم است تمرکز کند. این تغییر نگرش به او کمک کرد که زندگی شخصی خود را اولویت دهد، به یک رابطه طولانی‌مدت متعهد شود و خانواده‌ای تشکیل دهد. برکمن معتقد است که پذیرش محدودیت‌های انسانی، کلید دست‌یابی به معنا و رضایت در زندگی است.

رویکرد انسان نسبت به زمان به گفتۀ کتاب چهار هزار هفته

برکمن در کتاب چهار هفته توضیح می‌دهد رویکرد ما به زمان و استرس ناشی از آن، نتیجۀ دیدگاه‌های مدرن ما است، نه یک نیاز طبیعی یا تاریخی. این شیوه تفکر ریشه در تغییرات اجتماعی و فرهنگی جدید دارد و ذاتاً بخشی از زندگی انسان‌های پیشین نبوده است. مردم قدیم نیازی به مدیریت زمان نداشتند زیرا زندگی و کار آن‌ها به چرخه طبیعی روز و شب وابسته بود و نیازی به عجله یا برنامه‌ریزی دقیق نبود.

در دوران پیشامدرن، زمان به‌عنوان مقدمه‌ای برای ابدیت درک می‌شد و نگرانی درباره کمبود آن وجود نداشت. مردم تاریخ را پیش‌بینی‌شده می‌دیدند و زندگی تحت تأثیر باورهای مذهبی بود. با ظهور مدرنیسم زمان به منبعی محدود تبدیل شد و افراد بر بهره‌وری بیشتر از عمر خود متمرکز شدند. توسعه ساعت‌های مکانیکی و انقلاب صنعتی، زمان را از مفهومی طبیعی به منبعی اقتصادی تغییر دادند. پرداخت ساعتی در کارخانه‌ها باعث شد زمان به ابزاری برای سودآوری تبدیل شود و این نگرش به‌مرور زندگی مدرن را تحت فشار قرار داد.

قبول فناپذیری و زندگی رضایت‌بخش به روایت کتاب چهار هزار هفته

در کتاب چهار هزار هفته خواهید خواند که با روبه‌رو شدن با محدودیت‌هایمان، می‌توانیم زندگی‌ای رضایت‌بخش ایجاد کنیم. مارتین هایدگر در اثر خود به نام “هستی و زمان” می‌گوید وجود انسانی ما با محدودیت‌های زمانی‌مان تعریف می‌شود، اما بسیاری از افراد این واقعیت را انکار می‌کنند. برخی با غرق شدن در روزمرگی یا حواس‌پرتی و برخی دیگر با پیروی از زندگی تجویزی، از پذیرش محدودیت‌ها فرار می‌کنند. 

هایدگر باور دارد که روبه‌رو شدن با محدودیت‌ها کلید داشتن زندگی‌ای اصیل است. درک محدودیت زمان به معنای در آغوش گرفتن آنچه مهم است و فدا کردن سایر انتخاب‌هاست، نه استرس درباره مرگ‌پذیری. محدودیت زمان نباید دلیلی برای نگرانی باشد؛ بلکه فرصتی برای تعهد به انتخاب‌هایی است که برای ما معنا دارند، مانند گذراندن وقت با خانواده، نوشتن یا حتی لذت بردن از غروب آفتاب. پذیرش محدودیت‌ها ما را به زندگی رضایت‌بخش‌تری هدایت می‌کند.

هر انتخابی دربارۀ نحوۀ استفاده از زمانتان، نیازمند فداکاری‌هایی است. اما به‌جای احساس شکست از اینکه نمی‌توانید همه‌چیز را به انجام برسانید، انتخاب‌های شما می‌توانند نمادی از تعهد به انتخاب آنچه برایتان مهم‌ترین است باشند (چه فدا کردن گزینه‌های دیگر برای حمایت از خانواده‌تان باشد، چه تماشای غروب آفتاب یا نوشتن یک رمان).

مدیریت زمان هوشمندانه در کتاب چهار هزار هفته

برکمن در کتاب ۴ هزار هفته توضیح می‌دهد که چطور می‌توانیم زمانمان را بر اساس شرایط خود مدیریت کنیم. او معتقد است به جای اینکه سعی کنیم همۀ کارها را انجام دهیم باید تنبلی کردن و تعلل کردن را به شکلی درست مدیریت کنیم. هدف به تعویق نینداختن کارها نیست بلکه یادگیری اولویت‌بندی اهداف است. تنبلی، یک ویژگی طبیعی انسانی است و نباید از آن احساس گناه کنیم. بلکه باید با شناسایی کارهایی که بیشترین اهمیت را دارند، تمرکز خود را به سمت فعالیت‌هایی ببریم که به زندگی‌مان معنا می‌بخشند.

برکمن معتقد است مدیریت زمان کار ناممکنی است، زیرا:

• زمان آزاد بیشتر به معنای وظایف جدید بیشتر است: تلاش برای انجام کارهای بیشتر در زمان آزاد، در واقع باعث ایجاد وظایف جدید می‌شود که وقت شما را اشغال می‌کند. این به دلیل احساس ضرورت افراد به استفاده موثر از وقت آزاد است.
• کار سریع‌تر امروز منجر به کار بیشتر در آینده می‌شود: افزایش سرعت کارها باعث می‌شود انتظارات از شما برای کار سریع‌تر در آینده بالا برود، که این چرخه ادامه دارد و باعث کاهش زمان آزاد شما می‌شود.
• حواس‌پرتی از وظایف مهم به وظایف جزئی: افراد برای اجتناب از مواجهه با ترس‌ها و شکست‌ها، خود را از کارهای مهم حواس‌پرتی می‌دهند و در نتیجه، کنترل خود را از دست می‌دهند که چگونه وقت خود را می‌گذرانند.

در کتاب چهار هزار هفته، برکمن برای مدیریت هوشمندانه پیشنهاد می‌کند که یک تعلل‌گرای هوشمند باشید. برای تبدیل شدن به یک تعلل‌گرای بهتر و مدیریت زمان باید:

• به خودتان برای تمرکز روی کارهای مهم پاداش دهید. به‌جای اینکه منتظر زمان آزاد بمانید، به‌طور فعال وقت مشخصی را در برنامه‌تان برای پروژه‌های بااهمیت کنار بگذارید. این رویکرد به شما کمک می‌کند تا با برنامه‌ریزی دقیق‌تر، وظایف ضروری را در زندگی خود انجام دهید.
• تعداد کارهای در حال انجام را محدود کنید. انجام چندین پروژه به‌طور همزمان، باعث بی‌توجهی به پروژه‌های مهم می‌شود. بهتر است تنها روی یک پروژه تمرکز کنید و آن را به وظایف کوچک‌تر تقسیم کنید تا با مدیریت بهتر زمان، به اهداف خود برسید.
• از اولویت‌های درجه دوم اجتناب کنید. زمان محدود است و نمی‌توانیم همۀ چیزهایی که می‌خواهیم را انجام دهیم. بنابراین باید  یاد بگیریم به برخی فعالیت‌ها که جذابیت کمتری دارند، نه بگوییم. با این کار می‌توانیم روی اولویت‌های برتر خود تمرکز کنیم و از هدررفت انرژی و زمان جلوگیری کنیم.

حواس‌پرتی و نقش فناوری در تمرکز

زندگی واقعی ما به‌مراتب کوتاه‌تر از چهار هزار هفته است که تصور می‌کنیم، زیرا پر از حوادث غیرمنتظره و لحظات حواس‌پرتی است. از دیدگاه فلسفی، توجه ما تعیین‌کنندۀ تجربۀ واقعیت ماست، اما کنترل کامل بر آن نه ممکن است و نه مطلوب. توجه غیرارادی برای بقای ما ضروری است، اما برای دستیابی به اهداف، نیازمند تقویت تمرکز آگاهانه هستیم. 

در عصر حاضر، فناوری‌های دیجیتال منبع اصلی حواس‌پرتی هستند. این فناوری‌ها نه تنها زمان ما را می‌بلعند بلکه برداشت ما از جهان، تهدیدها، و حتی ارتباطات سیاسی‌مان را تغییر می‌دهند، در نتیجه رفتار ما در دنیای واقعی نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد. شرکت‌ها فناوری با طراحی‌های متقاعد کنند سعی می‌کنند از توجه ما برای کسب درآمد خود استفاده کنند. اما تاثیر فناوری بر زندگی ما فراتر از صرف وقت ماست؛ آنها درکی تحریف‌شده از اهمیت مسائل به ما ارائه می‌دهند. 

الیور برکمن در این بخش از کتاب چهار هزار هفته از تجربه‌اش در مورد حواس‌پرتی‌های تکنولوژی می‌گوید. مشکل تنها از فناوری نیست؛ کار روی مسائل مهم و معنادار می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. حتی در محیطی آرام و بدون عوامل مزاحم، تمرکز بر پروژه‌ای مهم اغلب خسته‌کننده یا ناراحت‌کننده است، زیرا ما را مجبور می‌کند با محدودیت‌ها و کمبودهای خود مواجه شویم.

گرایش به حواس‌پرتی ناشی از تمایل به فرار از مواجهه با ناکامی‌های احتمالی یا محدودیت‌های فردی است. این حواس‌پرتی‌ها به ما امکان می‌دهند از ناراحتی ناشی از کار بر روی پروژه‌های معنادار فرار کنیم. راه‌حل پیشنهادی، پذیرش این ناراحتی و مقاومت در برابر تمایل به فرار است. به این ترتیب، به جای تسلیم شدن در برابر حواس‌پرتی‌ها، می‌توانیم روی مسائل مهم زندگی خود تمرکز کرده و با چالش‌های مربوط به آن‌ها روبه‌رو شویم.

اگر به مسائل تاثیرات تکنولوژی بر زندگی، مخصوصا زندگی جوانان، علاقه دارید، پیشنهاد می‌کنیم کتاب نسل مضطرب از جاناتان هایت را مطالعه کنید.

خلاصه کتاب چهار هزار هفته؛ زندگی همین حالاست

در بخش هشتم کتاب چهار هزار هفته در مورد برنامه‌ریزی‌های افراطی خواهید خواند. یکی از چالش‌های اساسی برنامه‌ریزی زندگی، قانون “هافستاتر” است: انجام کارها بیشتر از زمانی که پیش‌بینی کرده‌اید طول می‌کشد. حتی اگر برای پیشگیری زمان بیشتری اختصاص دهید، باز هم پروژه‌ها از زمان تخمین زده شده فراتر می‌روند. این یعنی علی‌رغم برنامه‌ریزی‌های دقیق، زندگی اغلب از کنترل ما خارج است. 

با این حال اما بسیاری از افراد همچنان با وسواس به برنامه‌ریزی ادامه می‌دهند و فکر می‌کنند می‌توانند آینده را کنترل کنند. این رویکرد بیشتر باعث اضطراب و نگرانی درباره زمان می‌شود، بدون اینکه تضمینی برای موفقیت باشد. برکمن در ادامه از تجربۀ خود می‌گوید و معتقد است زندگی برای آینده یا به تعویق انداختن لذت به امید زمان بهتر، معمولاً بی‌ثمر است. او در کتاب چهار هزار هفته از نوعی تفکر می‌گوید که ما را وادار می‌کند تمام خوشبختی‌مان را به دستاوردها یا اتفاقات آینده گره بزنیم. 

اگرچه تلاش برای بهبود شرایط زندگی قابل درک است، اما بسیاری از ما می‌توانیم از این ذهنیت فاصله بگیریم و بیشتر بر زندگی در لحظه حال تمرکز کنیم. در عمل، زندگی در لحظۀ حال چالش‌برانگیز است. برکمن توصیه می‌کند که به‌جای اینکه خود را به علت حضور نداشتن در لحظه سرزنش کنیم، این واقعیت را بپذیریم که زندگی فقط در حال رخ می‌دهد. شما نمی‌توانید در زندگی لحظۀ حال شکست بخورید و یا موفق شوید، زیرا این تنها چیزی است که همیشه وجود دارد.

اهمیت استراحت به گفتۀ کتاب چهار هزار هفته

در این فصل از کتاب چهار هزار هفته برکمن به والتر کر، منتقد کتاب اشاره می‌کند. او معتقد است که ما اغلب اوقات فراغت خود را با فعالیت‌هایی که به نظر مولد هستند، پر می‌کنیم؛ مانند گسترش شبکه اجتماعی، جشن‌ها، یا بازسازی خانه‌ها. این فعالیت‌ها هم بیشتر شبیه کار هستند و هدف اصلی‌شان بهره‌وری است و استراحت و آرامش زیادی در آن وجود ندارد.

این‌ها به دلیل تأثیرات فرعی انقلاب صنعتی است که با ترویج کارگران برای استفاده از وقت آزاد خود به شیوه‌هایی که ارزش اقتصادی داشته باشد، آغاز شد. اصلاح‌طلبان کارگری و رهبران اتحادیه نیز ایدۀ استفاده از  وقت آزاد برای خودسازی از طریق آموزش یا فعالیت‌های فرهنگی را رواج دادند. امروزه، اهمیت وقت فراغت برای استراحت و نه برای دستیابی به اهداف بیرونی هنوز هم درک نشده است.

باید نگاه افراد به اوقات فراغت بازتعریف شود. بسیاری از افراد انجام کارهای سرگرم‌کننده و فعالیت‌های ساده و غیرمولد در اوقات فراغت را شرم‌آور و آماتور می‌دانند. با این حال، داشتن یک سرگرمی که به هیچ وجه هدف اقتصادی ندارد، می‌تواند زندگی را غنی و معنادار کند. سرگرمی‌ها می‌توانند فرصتی برای بیرون رفتن از دنیای روزمره و به‌طور کامل در لحظه غرق شدن باشند.

استراحت در اوقات فراغت نه تنها برای خودمان بلکه برای سلامت عمومی ما نیز اهمیت دارد. مطالعه‌ای در سوئد نشان داد که تعطیلات با کیفیت بالا و زمان صرف شده با خانواده و دوستان می‌تواند به کاهش افسردگی کمک کند. پیوندهای اجتماعی و زمان با دیگران هستند که از سفر و اوقات فراغت واقعی لذت می‌بخشند، نه تنها به مکان‌های عجیب و غریب رفتن.

به جای نگرانی در مورد هدف زندگی‌تان، بی‌اهمیتی کیهانی را تمرین کنید

هنگامی که همه‌گیری ویروس کرونا در سال 2020 آغاز شد، این واقعیت که دولت‌ها در سراسر جهان قرنطینه‌ها را اعمال کردند، باعث شد که مردم بیشتر از قبل به فکر بیفتند که چه چیزی واقعاً مهم است. بسیاری از سیستم‌های بهداشت عمومی با چالش‌های منابع و نابرابری‌های نژادی مواجه شدند که یادآوری کردند در نهایت، آنچه برای ما اهمیت دارد فراتر از شغل، درآمد و موفقیت است.

واقعیت این است که از نظر کیهان، زندگی‌های فردی ما بی‌اهمیت است. این به معنی بی‌اهمیتی زندگی هر فرد نیست بلکه به این معنی است که زندگی هر فرد در طول زمان کیهانی محدود و کوتاه است. باور به این بینش می‌تواند نجات‌دهنده باشد زیرا به ما کمک می‌کند به به برآورده کردن استانداردهای غیرممکن نیاز نداشته باشیم. در این دیدگاه هر کاری که برای شما معنا دارد یک راه ارزشمند برای صرف چهار هزار هفته از عمر شما است. با این ایده می‌توان از استرس رها شد و به لحظۀ حال توجه کرد.

پیام اصلی کتاب چهار هزار هفته

پیام کلیدی کتاب چهار هزار هفته این است که نگاه به زمان با روش مدرن، تلاشی بیهوده برای به دست آوردن کنترل آن است و بیشتر باعث استرس و اضطراب می‌شود. اما می‌توان از این طرز فکر اجتماعی رها شد. با پذیرش محدودیت‌های انسانی مانند تنبلی، حواس‌پرتی و توانایی زندگی در لحظۀ حال، می‌توانید مرگ‌پذیری خود را بپذیرید و یک زندگی معنادار بسازید. سعی کنید تلفن همراه خود را تا حد ممکن کسل‌کننده کنید تا کمتر به آن وابسته شوید.

چه کسانی باید کتاب چهار هزار هفته را بخوانند؟

مطالعۀ کتاب چهار هزار هفته به علاقه‌مندان به مباحث مدیریت تایم، خلاقان و کارآفرینان مشتاق و همۀ افرادی که به دنبال دیدگاه جدیدی در مورد مدیریت زمان هستند پیشنهاد می‌شود.

فهرست مطالب کتاب چهار هزار هفته

پیش‌درآمد: عاقبت همه می‌میریم

بخش نخست: انتخابِ انتخاب‌ها
۱. به آغوش کشیدن محدودیت‌های زندگی
۲. تلۀ کارایی
۳. چشم در چشم فناپذیری
۴. بدل شدن به یک تعلل‌گرای بهتر
۵. مسئلۀ هندوانه
۶. مزاحم صمیمی

بخش دوم: ورای کنترل
۷. واقعیت آن است که هرگز وقت نداریم
۸. زندگی همین حالاست
۹. کشف مجدد استراحت
۱۰. گرداب ناشکیبایی
۱۱. باقی ماندن در اتوبوس
۱۲. تنهاییِ کوچ‌نشین دیجیتال
۱۳. بی‌اهمیت‌درمانیِ کیهانی
۱۴. بیماری بشر

پیوست: ۱۰ تکنیک برای به آغوش کشیدن محدودیت‌هایتان

قدردانی

در مورد نویسنده

پی‌نوشت‌ها